ოთარ ჭილაძე

ოთარ ჭილაძე

ოთარ ჭილაძე 1933 წლის 20 მარტს სიღნაღში დაიბადა. მისი ცხოვრების ადრეული წლები სიღნაღსა და ბათუმს უკავშირდება. ომის პერიოდში მას ორი წლის განმავლობაში სწავლა სიღნაღში მოუწია, შემდეგ კი თბილისში განაგრძო განათლება. 1951 წელს დაამთავრა თბილისის მეშვიდე ვაჟთა სკოლა, ხოლო 1956 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
ლიტერატურული მოღვაწეობა ოთარ ჭილაძემ ლექსებით დაიწყო. მისი პირველი ლექსი 1952 წელს დაიბეჭდა ალმანახში „პირველი სხივი“, 1959 წელს კი გამოიცა მისი პირველი პოეტური კრებული „მატარებლები და მგზავრები“. შემდგომ წლებში გამოვიდა მისი სხვა პოეტური კრებულებიც, მათ შორის „თიხის ფირფიტები“, „რკინის საწოლი“, „სინათლის წელიწადი“, „გულის მეორე მხარე“ და „გახსოვდეს სიცოცხლე“.
ოთარ ჭილაძის შემოქმედებაში განსაკუთრებული ადგილი მის რომანებს უკავია. 1973 წელს გამოქვეყნდა „გზაზე ერთი კაცი მიდიოდა“, რასაც მოჰყვა „ყოველმან ჩემმან მპოვნელმან…“, „რკინის თეატრი“, „მარტის მამალი“, „აველუმი“ და „გოდორი“. მისი ნაწარმოებები გამოირჩევა ფილოსოფიური გააზრებით, ადამიანის შინაგანი სამყაროს კვლევითა და წარსულის, აწმყოსა და მომავლის ერთმანეთთან დაკავშირებული ხედვით.
სიღნაღთან მისი კავშირი განსაკუთრებით საყურადღებოა არა მხოლოდ დაბადების ადგილით. ავტობიოგრაფიულ ცნობებში აღნიშნულია, რომ ომის გამო მწერალს ორი წლის განმავლობაში სწავლა სწორედ სიღნაღში გაგრძელდა. მისი ერთ-ერთი ცნობილი რომანი, „მარტის მამალი“, ნაწილობრივ ავტობიოგრაფიულ ელემენტებსაც შეიცავს, რაც ნაწარმოებს მწერლის ცხოვრების ადრეულ პერიოდთან აკავშირებს.
ჭილაძე ასევე ავტორია პიესებისა „წათეს წითელი წაღები“ და „ლაბირინთი“. იგი აქტიურად მუშაობდა როგორც რედაქტორი და ლიტერატურული სფეროს წარმომადგენელი: 1958–1964 წლებში ჟურნალ „ცისკარში“ მუშაობდა, 1973–1981 წლებში კი ჟურნალ „საბჭოთა ხელოვნების“ მთავარი რედაქტორი იყო. 1991 წლიდან საქართველოს თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში მუშაობდა.
მისი ნაწარმოებები მსოფლიოს არაერთ ენაზე ითარგმნა. 1999 წელს ოთარ ჭილაძე ნობელის პრემიის ნომინანტთა სიაში დასახელდა. მისი სცენარის მიხედვით 1965 წელს გადაიღეს მხატვრული ფილმი „ლონდრე“.
ოთარ ჭილაძის შემოქმედებას არაერთი მნიშვნელოვანი ჯილდო მიენიჭა. მათ შორისაა 1983 წლის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია, 1992 წლის საქართველოს სახელმწიფო პრემია, 1997 წლის ილია ჭავჭავაძის სახელობის პრემია და ღირსების ორდენი, ხოლო 1999 წელს მან ალექსანდრე ყაზბეგის სახელობის პრემია მიიღო.

Image

ოთარ ჭილაძე 2009 წლის 1 ოქტომბერს, 76 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იგი დაკრძალულია თბილისში, მთაწმინდის პანთეონში. სიღნაღში დაბადებული მწერლის შემოქმედება ქართული ლიტერატურის მნიშვნელოვანი ნაწილია და მისი სახელი სიღნაღთან დაკავშირებულ გამორჩეულ პიროვნებებს შორის განსაკუთრებულ ადგილს იკავებს.