ჰამლეტ გონაშვილი 1928 წლის 20 ივნისს სიღნაღის რაიონის სოფელ ანაგაში დაიბადა. იგი ქართული ხალხური სიმღერის ერთ-ერთი გამორჩეული შემსრულებელი და პედაგოგი იყო, რომლის განსაკუთრებულმა ხმამ და საშემსრულებლო მანერამ მას „საქართველოს ხმად“ აღიარება მოუტანა.
თავდაპირველად ჰამლეტ გონაშვილი ბიოლოგიას სწავლობდა და თბილისის ტურისტულ ბიუროშიც მუშაობდა. მოგვიანებით თეატრალურ ინსტიტუტში განაგრძო სწავლა, სადაც მისი მუსიკალური ნიჭი განსაკუთრებით გამოიკვეთა. ინსტიტუტის სცენაზე იგი სიმღერითაც გამოვიდა. რექტორმა მიხეილ კვესელავამ მისი შესაძლებლობები შეამჩნია და ურჩია, პროფესიულად სიმღერისთვის მიეხედა.
1953 წელს ჰამლეტ გონაშვილი საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის წამყვანი სოლისტი გახდა და ამ კოლექტივში 1969 წლამდე მოღვაწეობდა. 1969 წლიდან იგი სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლ „რუსთავის“ სოლისტი გახდა. მისი განსაკუთრებული საშემსრულებლო შესაძლებლობებიდან გამომდინარე, ანსამბლის რეპერტუარი მნიშვნელოვანწილად მის ხმასა და შესაძლებლობებს ერგებოდა.
გონაშვილი ერთნაირი წარმატებით ასრულებდა ქართლ-კახურ, იმერულ-გურულ სიმღერებსა და საგალობლებს, ასევე მეგრულ და აფხაზურ სიმღერებს. მის რეპერტუარში მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებსაც. მისი შესრულებით განსაკუთრებით ცნობილია „ურმული“, „ოროველა“, „წინწყარო“, „წმიდაო ღმერთო“, „გაფრინდი, შავო მერცხალო“ და „დაიგვიანეს“.
მომღერლის გამორჩეული შესაძლებლობები განსაკუთრებით კარგად ვლინდებოდა მელოდიის არტიკულაციაში. ეს შესაძლებლობა გამოიყენა კომპოზიტორმა იაკობ ბობოხიძემაც, რომელმაც ჰამლეტ გონაშვილის ხმას რამდენიმე ცნობილი ნაწარმოები მოარგო, მათ შორის „მოდი გიამბობ“, „თოვლი“ და „მზეო თიბათვისა“.
ჰამლეტ გონაშვილის შემოქმედებაში განსაკუთრებულად იყო შერწყმული ხალხური მუსიკის პირველწყაროსთან სიახლოვე და ქართული და დასავლეთ ევროპის კლასიკური მუსიკის ესთეტიკური იდეალები. მისი რბილი და მხოლოდ მისთვის დამახასიათებელი ტემბრი, ვირტუოზული საშემსრულებლო ტექნიკა, დახვეწილი გემოვნება და ბგერის მკაფიოება მსმენელზე განსაკუთრებულ შთაბეჭდილებას ახდენდა.
ანსამბლ „რუსთავთან“ ერთად ჰამლეტ გონაშვილმა მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა მოიარა. მის შესრულებას უცხოელი მსმენელიც განსაკუთრებული ინტერესით ხვდებოდა. ერთ-ერთი ასეთი მოგზაურობისას პარიზში „მრავალჟამიერი“ მას სამჯერ ამღერებინეს. მისი შესრულებული „ურმული“ და „ოროველა“ მოგვიანებით უცხოეთშიც გამოიყენებოდა კინოფილმებსა და მასობრივ სანახაობებში, როგორც ადამიანის ხმის შესაძლებლობების გამორჩეული მაგალითი.

ჰამლეტ გონაშვილს 1967 წელს საქართველოს დამსახურებული არტისტის, ხოლო 1980 წელს საქართველოს სახალხო არტისტის წოდება მიენიჭა. 1985 წელს, გარდაცვალების შემდეგ, მას ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის პრემია მიენიჭა.
ჰამლეტ გონაშვილი 1985 წლის 25 ივლისს, 57 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იგი დაკრძალულია თბილისში, დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში. მისი შემოქმედება დღემდე რჩება ქართული ხალხური სიმღერის ერთ-ერთ გამორჩეულ ნიმუშად, ხოლო მისი ხმა, რომლითაც „საქართველოს ხმას“ უკავშირებენ, ქართული მუსიკალური კულტურის მნიშვნელოვან ნაწილად არის დამკვიდრებული.

წყაროები:

• ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბილისი, 2015, გვ. 119.
• ბადრი ქუთათელაძე, დიდუბის პანთეონი = Didube Pantheon, თბილისი, 2025, გვ. 114.
  კარგ ქართველთა საფლავები, ჰამლეტ გონაშვილი.